De koffieronde is intussen een vast onderdeel geworden van mijn weekprogramma. Ook deze week stap ik op woensdagochtend vroeg weer op de bakfiets om koffie te brengen aan buitenslapers. Eén van de vaste ‘halteplaatsen’ is een soort kiosk met een dak en met banken waar je in ieder geval droog kunt liggen. Ik tref er drie mannen van Oost-Europese afkomst. Twee willen er wel koffie. De derde niet, die komt niet eens z’n slaapzak uit. Hij doet me een beetje denken aan Grumpy, de knorrige dwerg uit de klassieke Disney-tekenfilm van Sneeuwwitje.
Ik praat met de andere twee. Beiden zijn een aantal jaren geleden naar Gent gekomen voor werk, maar sinds hun contract afgelopen is hebben ze geen werk meer en dus ook geen woonst meer – dat gaat vaak samen als je via een koppelbaas werkt. Nu leven ze op straat, maar als je op straat leeft is het veel moeilijker om aan werk te komen. Het is een vicieuze cirkel, waar veel arbeidsmigranten mee te maken hebben. Het is ook vaak moeilijk om naar het land van herkomst terug te keren, want daar was het al armoe troef. Plus dat er vaak nog een flinke dosis schaamte bij komt omdat ze het toch niet ‘gemaakt’ hebben in het rijke België.
Ik ga nog eens om het hoekje kijken om te zien of ‘Grumpy’ van gedachten veranderd is over de koffie. Dat is hij niet, maar hij is intussen z’n slaapzak uit gekomen en hij wil wel graag z’n verhaal kwijt. Dat lijkt ontmoedigend veel op het verhaal van zijn twee maten. Het gaat ook net als bij z’n twee maten in een moeizaam mengsel van Nederlands, Engels en Frans. Nochtans klaart hij gaandeweg op onder het vertellen. Aan het eind wil hij nog steeds geen koffie, maar hij is ook niet ‘Grumpy’ meer. Hij glimlacht, en daarmee klaart z’n hele gezicht op. Ik groet zijn twee maten, ik groet ook hem en wens ze een hartgrondig ‘Gods zegen en alle goeds’. Ze stralen alle drie als ze me terug groeten. Waarbij ‘Grumpy’ nog het meest straalt.